അമേരിക്ക–ഇറാൻ സമാധാനനീക്കം; ഖത്തർ സംഘം ടെഹ്‌റാനിൽ

ടെഹ്‌റാൻ: അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സമാധാനചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കാനുള്ള നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഖത്തറിന്റെ ഉന്നതതല പ്രതിനിധിസംഘം വെള്ളിയാഴ്ച ടെഹ്‌റാനിലെത്തി. ഖത്തർ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ മുതിർന്ന ഉപദേഷ്ടാവിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള സംഘം ഇറാനിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. ഉഭയകക്ഷി ബന്ധങ്ങളും മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ സാഹചര്യങ്ങളുമാണ് ചർച്ചയിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളെന്ന് ഇറാൻ ഔദ്യോഗിക മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.

അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം കുറയ്ക്കുന്നതിനും ചർച്ചകൾക്ക് പുതിയ സാഹചര്യമൊരുക്കുന്നതിനും ഖത്തർ നടത്തുന്ന മധ്യസ്ഥശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ് സന്ദർശനം. പാകിസ്ഥാനുമായും സഹകരിച്ചാണ് ഖത്തർ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ നടത്തുന്നത്. നേരത്തെ സമാധാനചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുന്നതിനുള്ള നിർദേശങ്ങളുടെ കരട് ഇറാനു മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ചിരുന്നെങ്കിലും അതിലെ ചില വ്യവസ്ഥകളോട് ഇറാൻ എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.

ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതി ചർച്ചകളിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്നാണ് അമേരിക്കയുടെ നിലപാട്. എന്നാൽ ഇറാന്റെ തുറമുഖങ്ങൾക്കെതിരായ ഉപരോധവും എണ്ണ കയറ്റുമതിയിലെ നിയന്ത്രണങ്ങളും നീക്കാതെ വിപുലമായ ചർച്ചകൾക്ക് തയ്യാറാകില്ലെന്നാണ് ടെഹ്‌റാന്റെ നിലപാട്. ഈ വിഷയങ്ങളിലെ അഭിപ്രായവ്യത്യാസം ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുന്നതിന് പ്രധാന തടസ്സമായി തുടരുകയാണ്.

അതിനിടെ, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആശങ്കകളും അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയാകർഷിക്കുന്നുണ്ട്. ലോകത്തെ എണ്ണവിതരണത്തിന്റെ ഏകദേശം അഞ്ചിലൊന്ന് കടന്നുപോകുന്ന ഈ സമുദ്രപാതയിലെ തടസ്സങ്ങൾ ആഗോള എണ്ണവിപണിയെയും വ്യാപാരത്തെയും ബാധിക്കാനിടയുണ്ട്.

മേഖലയിൽ വീണ്ടും സൈനിക സംഘർഷം രൂക്ഷമാകുമെന്ന ആശങ്ക നിലനിൽക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഖത്തറിന്റെ പുതിയ നയതന്ത്ര നീക്കത്തിന് പ്രാധാന്യമേറെയാണ്. എന്നാൽ അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ നേരിട്ടുള്ള സമാധാനചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ ഇതുവരെ ഔദ്യോഗിക ധാരണയായിട്ടില്ല.