വിദേശയാത്ര തടയാൻ പാസ്‌പോർട്ട് അധികൃതർക്ക് അധികാരമില്ല; വിചാരണക്കോടതിക്ക് മാത്രം എന്ന് ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി

 അഹമ്മദാബാദ്: ഒരാളുടെ വിദേശയാത്രയ്ക്കുള്ള അവകാശം നിശ്ചയിക്കാൻ പാസ്‌പോർട്ട് അധികൃതർക്ക് അധികാരമില്ലെന്ന് ഗുജറാത്ത് ഹൈക്കോടതി.

വിദേശത്തേക്ക് പോകാൻ അനുമതി നൽകണോ വേണ്ടയോ എന്ന് തീരുമാനിക്കേണ്ടത് വിചാരണക്കോടതി മാത്രമാണെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. ക്രിമിനൽ കേസിൽ പ്രതിയായ ധവൾ സുരേഷ്‌ഭായ് മക്വാന എന്നയാൾ നൽകിയ ഹർജി പരിഗണിക്കവെയാണ് ജസ്റ്റിസ് അനിരുദ്ധ പി. മായീയുടെ ഉത്തരവ്.

കോടതിയുടെ പ്രധാന നിരീക്ഷണങ്ങൾ:

അധികാരപരിധി: ഒരു പ്രതിക്ക് വിദേശയാത്രയ്ക്ക് അവകാശമുണ്ടോ എന്ന് തീരുമാനിക്കാൻ പാസ്‌പോർട്ട് ഓഫീസർക്ക് അധികാരമില്ല. ഈ അധികാരം വിചാരണക്കോടതിയിൽ മാത്രം നിക്ഷിപ്തമാണ്. വിദേശയാത്രയ്ക്കായി അപേക്ഷ നൽകുമ്പോൾ ഉചിതമായ നിബന്ധനകൾ വെക്കാൻ കോടതിക്ക് സാധിക്കും.

പാസ്‌പോർട്ട് ഓഫീസിന്റെ ചുമതല: നിയമപരമായ ചട്ടങ്ങൾക്കും കോടതി ഉത്തരവുകൾക്കും വിധേയമായി പാസ്‌പോർട്ട് അനുവദിക്കുകയോ പുതുക്കി നൽകുകയോ ചെയ്യുക എന്നത് മാത്രമാണ് പാസ്‌പോർട്ട് ഓഫീസിന്റെ ചുമതല.

10 വർഷത്തെ കാലാവധി: ഹർജിക്കാരന് നിയമപരമായ ചട്ടങ്ങൾ പാലിച്ച് 10 വർഷത്തെ കാലാവധിയുള്ള പാസ്‌പോർട്ട് അനുവദിക്കാൻ അധികൃതർക്ക് കോടതി നിർദ്ദേശം നൽകി.

കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം

2022-ൽ ഹർജിക്കാരനെതിരെ ഐപിസി 323, 504, 506(2), 114 എന്നീ വകുപ്പുകൾ പ്രകാരം കേസെടുത്തിരുന്നു. പോലീസിന്റെ പ്രാഥമിക അന്വേഷണ റിപ്പോർട്ടിൽ കുറ്റകൃത്യം തെളിയിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെന്നും അതിനാൽ കോടതി ഇത് അംഗീകരിച്ചിരുന്നതായും ഹർജിക്കാരൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. എന്നാൽ, സെഷൻസ് കോടതി ഈ ഉത്തരവ് പുനഃപരിശോധിക്കുകയും നിലവിൽ ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടികൾ തുടരുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തിലാണ് പാസ്‌പോർട്ട് അധികൃതർ തടസ്സവാദങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചത്.

കോടതി നിർദ്ദേശങ്ങൾ

ഹർജിക്കാരൻ പാസ്‌പോർട്ടിനായി അപേക്ഷ സമർപ്പിച്ചാൽ നാലാഴ്ചയ്ക്കകം അതിൽ തീരുമാനമെടുക്കണം. പാസ്‌പോർട്ട് ലഭിച്ച ശേഷം വിദേശത്തേക്ക് പോകണമെന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഹർജിക്കാരൻ ബന്ധപ്പെട്ട വിചാരണക്കോടതിയെ സമീപിച്ച് പ്രത്യേക അനുമതി തേടണം. ഈ അപേക്ഷ പരിഗണിച്ച് യാത്രയ്ക്കുള്ള നിബന്ധനകൾ നിശ്ചയിക്കാൻ വിചാരണക്കോടതിക്ക് പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യമുണ്ടാകും.

ക്രിമിനൽ കേസുകൾ നിലവിലുള്ളവർക്ക് കോടതി അനുമതിയോടെ പാസ്‌പോർട്ട് അനുവദിക്കാമെന്ന 1993-ലെ കേന്ദ്ര വിജ്ഞാപനവും ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ സമാനമായ മുൻ ഉത്തരവുകളും കോടതി ഈ വിധിയിൽ പരാമർശിച്ചു.