സാമ്പത്തിക തകർച്ചയിൽ ഉലഞ്ഞ് ഇറാൻ: ജനകീയ പ്രക്ഷോഭത്തിൽ ഏഴ് മരണം

 ടെഹ്‌റാൻ: തകർന്നടിയുന്ന സാമ്പത്തികാവസ്ഥയും കുതിച്ചുയരുന്ന പണപ്പെരുപ്പവും ഇറാനിൽ വീണ്ടും ആഭ്യന്തര കലാപത്തിന് തിരികൊളുത്തി.

കഴിഞ്ഞ രണ്ട് ദിവസമായി വിവിധ പ്രവിശ്യകളിൽ നടന്ന പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ പ്രകടനക്കാരും സുരക്ഷാ സേനയും തമ്മിലുണ്ടായ ഏറ്റുമുട്ടലിൽ ഏഴ് പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. 2022-ൽ മഹ്സ അമീനിയുടെ മരണത്തെത്തുടർന്നുണ്ടായ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് ശേഷം ഇറാൻ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പ്രക്ഷോഭമാണിത്.

20/ Meanwhile, videos circulating on social media show security force crackdowns in places including Lordegan, Hamedan, and Lorestan and violent clashes.

In Azna, Lorestan, a police station was reportedly attacked, with gunfire heard. pic.twitter.com/7zDBP0muot

— Sina Toossi (@SinaToossi) January 1, 2026

ആളിക്കത്തുന്ന പ്രക്ഷോഭം; കാരണങ്ങൾ ഇവയാണ്

ഇറാനിലെ പടിഞ്ഞാറൻ, തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ പ്രവിശ്യകളിലാണ് പ്രതിഷേധം ഏറ്റവും രൂക്ഷം. ഇറാനിലെ ലുർ (Lur) വംശജർ താമസിക്കുന്ന മേഖലകളാണ് നിലവിൽ സംഘർഷത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു. പ്രധാനമായും രണ്ട് കാരണങ്ങളാണ് പുതിയ പ്രക്ഷോഭത്തിന് പിന്നിൽ:

നാണയപ്പെരുപ്പവും കറൻസി തകർച്ചയും: ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക കറൻസിയായ 'റിയാൽ' അമേരിക്കൻ ഡോളറിനെതിരെ കഴിഞ്ഞ ഒരു വർഷത്തിനിടെ മൂന്നിലൊന്ന് മൂല്യം ഇടിഞ്ഞു. നിലവിൽ ഒരു ഡോളർ ലഭിക്കാൻ ഏകദേശം 14 ലക്ഷം റിയാൽ നൽകേണ്ട അവസ്ഥയാണുള്ളത്.

അമിതമായ വിലക്കയറ്റം: ഡിസംബറിലെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഇറാനിലെ പണപ്പെരുപ്പ നിരക്ക് 52 ശതമാനമാണ്. നിത്യോപയോഗ സാധനങ്ങളുടെ വില നിയന്ത്രണാതീതമായതോടെ സാധാരണക്കാരായ കച്ചവടക്കാരും വിദ്യാർത്ഥികളും തെരുവിലിറങ്ങാൻ നിർബന്ധിതരായി.

സംഘർഷമേഖലകൾ

അസ്‌ന (ലോറെസ്താൻ പ്രവിശ്യ): ഏറ്റവും രൂക്ഷമായ ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ നടന്നത് അസ്‌നയിലാണ്. ഇവിടെ പ്രക്ഷോഭകർ പോലീസ് സ്റ്റേഷൻ ആക്രമിക്കുകയും വാഹനങ്ങൾക്ക് തീയിടുകയും ചെയ്തു. വെടിവെപ്പിലും കല്ലേറിലുമായി ഇവിടെ നിരവധി പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും പതിനഞ്ചിലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു.

ലോർഡേഗൻ: 2019-ലെ സമരചരിത്രമുള്ള ലോർഡേഗനിൽ ഇത്തവണയും കനത്ത പോരാട്ടമാണ് നടക്കുന്നത്. ഗവർണർ ഓഫീസും ബാങ്കുകളും പ്രതിഷേധക്കാർ ലക്ഷ്യം വെച്ചു. ഇവിടെ രണ്ട് പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കൂഹദാഷ്ത്: ഇസ്‌ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡിന്റെ ഭാഗമായ 'ബാസിജ്' (Basij) പാരാമിലിട്ടറി വിഭാഗത്തിലെ 21 വയസ്സുകാരനായ ഒരു അംഗം പ്രക്ഷോഭകരുടെ ആക്രമണത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.

ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രതികരണം

പ്രതിഷേധക്കാരുടെ ആവശ്യങ്ങൾ ന്യായമാണെന്ന് പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയൻ സമ്മതിച്ചു. "ജനങ്ങളുടെ ഉപജീവന പ്രശ്നം പരിഹരിച്ചില്ലെങ്കിൽ നമ്മൾ നരകത്തിൽ ചെന്ന് അവസാനിക്കും" എന്ന് അദ്ദേഹം ഔദ്യോഗിക ടെലിവിഷനിലൂടെ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. എങ്കിലും, സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാൻ സർക്കാരിന് പരിമിതികളുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം സൂചിപ്പിച്ചു.

അതേസമയം, പ്രക്ഷോഭത്തെ അടിച്ചമർത്താൻ കർശന നടപടികളാണ് സുരക്ഷാ സേന സ്വീകരിക്കുന്നത്. മാൾഡാർഡ്, കൂഹദാഷ്ത് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നായി അൻപതിലധികം പേരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തു. ഇവരിൽ ചിലർക്ക് വിദേശ ബന്ധമുണ്ടെന്നാണ് ഔദ്യോഗിക ഭാഷ്യം.

അന്താരാഷ്ട്ര പ്രതികരണം

ഇറാനിലെ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളിലും അറസ്റ്റുകളിലും അമേരിക്കൻ സ്റ്റേറ്റ് ഡിപ്പാർട്ട്‌മെന്റ് ആശങ്ക രേഖപ്പെടുത്തി. ഇറാനിലെ ജനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അവകാശങ്ങൾക്കായി ഒന്നിച്ചിരിക്കുകയാണെന്നും അവരുടെ ശബ്ദത്തെ ബഹുമാനിക്കണമെന്നും അമേരിക്ക ആവശ്യപ്പെട്ടു. കഴിഞ്ഞ വർഷം ഇസ്രായേലുമായുണ്ടായ യുദ്ധവും ആണവ പദ്ധതികളെച്ചൊല്ലിയുള്ള തർക്കങ്ങളും സൃഷ്ടിച്ച രാഷ്ട്രീയ അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾക്കിടയിലാണ് പുതിയ സാമ്പത്തിക സമരം ഇറാനെ കൂടുതൽ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുന്നത്.