സംവരണം ജാതി തിരിച്ചുള്ള അവകാശമല്ല; പൊതുവിഭാഗം മെറിറ്റിന്റേതാണ്: സുപ്രീം കോടതിയുടെ ചരിത്രപ്രധാന വിധി

 ന്യൂഡൽഹി: സർക്കാർ ജോലിയിലേക്കുള്ള നിയമനങ്ങളിൽ 'പൊതുവിഭാഗം' (General Category) എന്നത് ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക ജാതിക്കോ വർഗ്ഗത്തിനോ ഉള്ള സംവരണമല്ലെന്നും അത് പൂർണ്ണമായും മെറിറ്റിന്റെ (യോഗ്യത) അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ളതാണെന്നും സുപ്രീം കോടതി.

ഒരു സംവരണ വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ട ഉദ്യോഗാർത്ഥിക്ക്, യാതൊരുവിധ വയസ്സിളവോ മറ്റ് ആനുകൂല്യങ്ങളോ കൂടാതെ പൊതുവിഭാഗത്തിലെ കട്ട്-ഓഫ് മാർക്കിനേക്കാൾ കൂടുതൽ ലഭിച്ചാൽ അയാളെ ജനറൽ വിഭാഗത്തിൽ തന്നെ ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന് കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.

സുപ്രീം കോടതിയുടെ നിരീക്ഷണങ്ങൾ:

പൊതുവിഭാഗം ആരുടെയും കുത്തകയല്ല: "ജനറൽ", "ഓപ്പൺ", അല്ലെങ്കിൽ "അൺറിസർവ്ഡ്" എന്നീ പദങ്ങൾ കൊണ്ട് അർത്ഥമാക്കുന്നത് അത് എല്ലാവർക്കുമായി തുറന്നിട്ടിരിക്കുന്നു എന്നാണ്. അത് ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക ജാതിക്കോ ലിംഗത്തിനോ വേണ്ടി മാറ്റിവെച്ചതല്ല. മെറിറ്റ് മാത്രമാണ് ഇവിടത്തെ മാനദണ്ഡം.

മെറിറ്റ് വിഭാഗം: എസ്‌സി, എസ്ടി, ഒബിസി, ഇഡബ്ല്യുഎസ് വിഭാഗങ്ങളിൽപ്പെട്ട ഉദ്യോഗാർത്ഥി മികച്ച പ്രകടനം കാഴ്ചവെച്ചാൽ അവരെ ജനറൽ പട്ടികയിൽ ഉൾപ്പെടുത്തണം. അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത് അവർക്ക് ലഭിക്കുന്ന 'ഇരട്ട ആനുകൂല്യം' ആണെന്ന വാദം കോടതി തള്ളി.

കട്ട്-ഓഫ് സംബന്ധിച്ച വ്യക്തത: പലപ്പോഴും സംവരണ വിഭാഗങ്ങളുടെ കട്ട്-ഓഫ് പൊതുവിഭാഗത്തേക്കാൾ ഉയർന്നു നിൽക്കാറുണ്ട്. ഇത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ, പൊതുവിഭാഗത്തിലെ മാർക്ക് ലഭിച്ചിട്ടും ഒരു ഉദ്യോഗാർത്ഥിയെ സംവരണ വിഭാഗത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് തെറ്റായ കീഴ്‌വഴക്കമാണെന്ന് കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

കേസിന്റെ പശ്ചാത്തലം:

രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതിയിലെ ക്ലർക്ക്, ജൂനിയർ ജുഡീഷ്യൽ അസിസ്റ്റന്റ് തസ്തികകളിലേക്കുള്ള നിയമനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കത്തിലാണ് ജസ്റ്റിസ് ബി.ആർ. ഗവായ് ഉൾപ്പെട്ട ബെഞ്ചിന്റെ ഈ സുപ്രധാന വിധി. 2022-ൽ നടന്ന നിയമന പ്രക്രിയയിൽ ചില സംവരണ വിഭാഗങ്ങളിലെ കട്ട്-ഓഫ് പൊതുവിഭാഗത്തേക്കാൾ കൂടുതലായിരുന്നു. പൊതുവിഭാഗത്തിലെ കട്ട്-ഓഫിനേക്കാൾ കൂടുതൽ മാർക്ക് വാങ്ങിയിട്ടും, സ്വന്തം വിഭാഗത്തിലെ ഉയർന്ന കട്ട്-ഓഫ് ലഭിക്കാത്തതിനാൽ ഏതാനും ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾ പുറത്തായി. ഇതിനെതിരെയുള്ള ഹർജിയിൽ രാജസ്ഥാൻ ഹൈക്കോടതി നൽകിയ വിധി 2025 ഡിസംബറിൽ സുപ്രീം കോടതി ശരിവയ്ക്കുകയായിരുന്നു.

വിധിയുടെ പ്രസക്തി:

ഈ വിധി രാജ്യത്തെ എല്ലാ നിയമന പ്രക്രിയകളിലും വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തും. ജനറൽ കാറ്റഗറി എന്നത് സംവരണത്തിന് പുറത്തുള്ളവരുടെ മാത്രം വിഭാഗമല്ലെന്നും, മറിച്ച് മികച്ച മെറിറ്റുള്ള ഏത് വിഭാഗത്തിൽപ്പെട്ടവർക്കും എത്തിച്ചേരാവുന്ന ഇടമാണെന്നും ഇതോടെ നിയമപരമായി ഉറപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഫോമിൽ ജാതി രേഖപ്പെടുത്തുന്നത് കൊണ്ട് മാത്രം ഒരാൾ മെറിറ്റ് സീറ്റിന് അയോഗ്യനാകുന്നില്ലെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി.