ആർത്തവ ശുചിത്വ സൗകര്യങ്ങൾ മൗലികാവകാശം; സ്‌കൂളുകളിൽ സാനിറ്ററി നാപ്കിനുകൾ നിർബന്ധമാക്കി സുപ്രീം കോടതി.

 ന്യൂഡൽഹി: സ്‌കൂളുകളിൽ പെൺകുട്ടികൾക്കായി പ്രത്യേക ടോയ്‌ലറ്റുകൾ ഉറപ്പാക്കുന്നതും ആർത്തവ ശുചിത്വ ഉത്പന്നങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതും ഭരണഘടനാപരമായ മൗലികാവകാശങ്ങളുടെ ഭാഗമാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി.

ഇവയുടെ അഭാവം പെൺകുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവകാശം, സമത്വം, ആരോഗ്യം, അന്തസ്സ്, സ്വകാര്യത എന്നിവയുടെ ലംഘനമാണെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ഒരു പൊതുതാത്പര്യ ഹർജിയിൽ വിധി പ്രസ്താവിക്കവേ ജസ്റ്റിസ് ജെ.ബി. പർദിവാലയാണ് സുപ്രധാനമായ ഈ ഉത്തരവ് പുറപ്പെടുവിച്ചത്.

വിദ്യാഭ്യാസത്തിനുള്ള അവകാശം എന്നത് മറ്റ് മാനുഷികാവകാശങ്ങൾ വിനിയോഗിക്കാൻ ഒരാളെ പ്രാപ്തനാക്കുന്നതാണെന്നും അന്തസ്സോടെ ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന്റെ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണെന്നും കോടതി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ആർത്തവകാലത്ത് ആവശ്യമായ സൗകര്യങ്ങൾ സ്‌കൂളുകളിൽ ഒരുക്കുന്നതിൽ സംസ്ഥാനങ്ങൾ വരുത്തുന്ന വീഴ്ചയെ കോടതി രൂക്ഷമായി വിമർശിച്ചു. ശുചിത്വ സൗകര്യങ്ങളുടെ കുറവ് കാരണം പെൺകുട്ടികൾക്ക് വിദ്യാഭ്യാസം മുടങ്ങുന്ന സാഹചര്യം അവരുടെ മൗലികാവകാശങ്ങളെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുമെന്നും കോടതി വിശദീകരിച്ചു.

പെൺകുട്ടികളുടെ സ്വകാര്യതയും അന്തസ്സും സംരക്ഷിക്കാൻ ക്രിയാത്മകമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാൻ ഭരണകൂടങ്ങൾക്ക് ഉത്തരവാദിത്തമുണ്ടെന്ന് കോടതി ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. ആർത്തവകാലത്തെ ആരോഗ്യം എന്നത് ജീവിക്കാനുള്ള അവകാശത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. അതിനാൽ എല്ലാ സർക്കാർ, സ്വകാര്യ സ്‌കൂളുകളും നിർദ്ദിഷ്ട മാനദണ്ഡങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന ഓക്സോ-ബയോഡിഗ്രേഡബിൾ സാനിറ്ററി നാപ്കിനുകൾ വിദ്യാർത്ഥിനികൾക്ക് സൗജന്യമായി നൽകണമെന്ന് കോടതി നിർദ്ദേശിച്ചു. ഇവ സ്‌കൂൾ ടോയ്‌ലറ്റുകളിലോ പരിസരത്തോ എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാക്കണം. കൂടാതെ, അധിക യൂണിഫോം, ഉൾവസ്ത്രങ്ങൾ, ഡിസ്പോസിബിൾ ബാഗുകൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള 'ആർത്തവ ശുചിത്വ മാനേജ്‌മെന്റ് കോർണറുകൾ' എല്ലാ സ്‌കൂളുകളിലും സജ്ജമാക്കാനും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു.

ആർത്തവത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സാമൂഹികമായ നിശ്ശബ്ദതയും തെറ്റായ ധാരണകളും പെൺകുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുന്നുവെന്ന് കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ആർത്തവ ചക്രത്തെക്കുറിച്ചും ശുചിത്വത്തെക്കുറിച്ചും വിദ്യാർത്ഥികൾക്കും അധ്യാപകർക്കും കൃത്യമായ പരിശീലനവും ബോധവൽക്കരണവും നൽകുന്നത് നിർബന്ധമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. "ശരീരം അശുദ്ധമാണെന്ന കാരണത്താൽ വിദ്യാഭ്യാസം നിഷേധിക്കപ്പെട്ട ഓരോ പെൺകുട്ടിയോടും ഞങ്ങൾക്ക് പറയാനുള്ളത് ഇതാണ്—അത് നിങ്ങളുടെ തെറ്റല്ല," എന്ന് വ്യക്തമാക്കിക്കൊണ്ട് ആർത്തവവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാമൂഹിക വിവേചനങ്ങൾക്കെതിരെ കോടതി ശക്തമായ നിലപാടെടുത്തു.