ഖമേനിക്കുശേഷം ആര്? ഇറാനിൽ അധികാരക്കൈമാറ്റത്തിന് താൽക്കാലിക സമിതി; സാധ്യതയുള്ള നേതാക്കൾ ഇവരാണ്.

 ഇറാൻ പരമാധികാര മതനേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയുടെ വിയോഗത്തെത്തുടർന്ന് രാജ്യം വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ പരിവർത്തനത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണ്. 1989 മുതൽ ഇറാന്റെ അമരത്തുള്ള ഖമേനി, മധ്യേഷ്യയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ കാലം ഭരണത്തലവനായിരുന്ന വ്യക്തിയായിരുന്നു.

1979-ലെ ഇസ്‌ലാമിക വിപ്ലവത്തിന് ശേഷം ഇറാൻ കാണുന്ന രണ്ടാമത്തെ മാത്രം നേതൃമാറ്റമാണിത്. ഖമേനിയുടെ വിയോഗത്തിൽ 40 ദിവസത്തെ ദുഃഖാചരണവും ഏഴ് ദിവസത്തെ പൊതു അവധിയും ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസിയായ ഇർന (IRNA) റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു.

താൽക്കാലിക ഭരണസംവിധാനം

പുതിയ പരമാധികാര നേതാവിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് വരെ മൂന്നംഗ കൗൺസിലിനായിരിക്കും ഭരണച്ചുമതല. രാജ്യത്തെ പ്രസിഡന്റ്, ജുഡീഷ്യറി തലവൻ, ഗാർഡിയൻ കൗൺസിലിൽ നിന്നുള്ള ഒരു നിയമവിദഗ്ധൻ എന്നിവരടങ്ങുന്ന സമിതിയായിരിക്കും ഈ പരിവർത്തന കാലയളവിൽ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുക.

നേതാവിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന രീതി

ഇറാൻ ഭരണഘടനയനുസരിച്ച്, 'അസംബ്ലി ഓഫ് എക്സ്‌പെർട്‌സ്' (Assembly of Experts) ആണ് പരമാധികാര നേതാവിനെ നിയമിക്കാനും മേൽനോട്ടം വഹിക്കാനും ചുമതലപ്പെട്ട സമിതി. 88 ഇസ്‌ലാമിക പണ്ഡിതർ അടങ്ങുന്ന ഈ സമിതിയെ എട്ടു വർഷത്തെ കാലാവധിയിൽ നേരിട്ടുള്ള വോട്ടെടുപ്പിലൂടെയാണ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത്. എങ്കിലും, ഈ സമിതിയിലേക്കുള്ള സ്ഥാനാർത്ഥികളെ നിശ്ചയിക്കുന്നത് ഗാർഡിയൻ കൗൺസിൽ ആയതിനാൽ, ഭരണസംവിധാനത്തിന്മേൽ മതനേതൃത്വത്തിന് ശക്തമായ നിയന്ത്രണമുണ്ട്.

സാധ്യതാ പട്ടികയിലുള്ള പ്രമുഖർ

അടുത്ത പരമാധികാര നേതാവാകാൻ സാധ്യതയുള്ള പ്രമുഖരുടെ പട്ടിക കൗൺസിൽ ഓൺ ഫോറിൻ റിലേഷൻസ് പുറത്തുവിട്ടു:

ഹോജത്ത്-ഉൽ-ഇസ്‌ലാം മൊഹ്‌സെൻ ഖോമി: ഖമേനിയുടെ അടുത്ത ഉപദേശകൻ.

ആയത്തുള്ള അലിരേസ അറാഫി: ഗാർഡിയൻ കൗൺസിൽ അംഗവും ഇറാനിലെ സെമിനാരി സംവിധാനത്തിന്റെ തലവനും.

ആയത്തുള്ള മൊഹ്‌സെൻ അരാക്കി: അസംബ്ലി ഓഫ് എക്സ്‌പെർട്‌സിലെ മുതിർന്ന അംഗം.

ആയത്തുള്ള ഗുലാം ഹൊസൈൻ മൊഹ്‌സെനി എജെയി: നിലവിലെ ജുഡീഷ്യറി തലവൻ.

ആയത്തുള്ള ഹാഷെം ഹൊസൈനി ബുഷെഹ്രി: ഖോമിലെ വെള്ളിയാഴ്ച പ്രാർത്ഥനാ നേതാവ്.

പ്രതിപക്ഷ പ്രതികരണങ്ങൾ

ഇറാന്റെ നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് വഴിവെക്കുമെന്ന് പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾ പ്രത്യാശ പ്രകടിപ്പിച്ചു. രാജ്യം നേരിടുന്ന വേദനയിൽ നിന്നും നാശത്തിൽ നിന്നും മോചിതരാകാൻ ജനങ്ങൾ ഒന്നിക്കണമെന്ന് പ്രതിപക്ഷ നേതാവ് മറിയം രജാവി ആഹ്വാനം ചെയ്തു. ആറുമാസത്തെ താൽക്കാലിക ഭരണസംവിധാനത്തിലൂടെ ജനാധിപത്യപരമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്താൻ തങ്ങൾ തയ്യാറാണെന്ന് നാഷണൽ കൗൺസിൽ ഓഫ് റെസിസ്റ്റൻസ് ഓഫ് ഇറാൻ (NCRI) അറിയിച്ചു. മുൻ ഇറാൻ രാജകുമാരൻ റെസ പഹ്‌ലവിയും ജനങ്ങളോട് ഐക്യപ്പെടാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചിട്ടുണ്ട്.

അന്താരാഷ്ട്ര തലം: ട്രംപിന്റെ പ്രസ്താവന

യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് 'ട്രൂത്ത് സോഷ്യലിലൂടെ' (Truth Social) ഖമേനിയുടെ മരണം സ്ഥിരീകരിച്ചു. അത്യാധുനിക ഇന്റലിജൻസ് സംവിധാനങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഇസ്രായേലുമായി സഹകരിച്ചാണ് ഈ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കിയതെന്ന് അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു. ഇറാന്റെ ചരിത്രത്തിലെ നിർണ്ണായക വഴിത്തിരിവാണിതെന്നും ഇറാൻ ജനതയ്ക്ക് തങ്ങളുടെ രാജ്യം തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള ഏറ്റവും വലിയ അവസരമാണിതെന്നും ട്രംപ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

ശനിയാഴ്ച ടെഹ്‌റാനിലെ ഖമേനിയുടെ വസതിക്ക് സമീപം ഉണ്ടായ വൻ സ്ഫോടനങ്ങളോടെയാണ് ആക്രമണങ്ങൾ ആരംഭിച്ചത്. മേഖലയിലെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്ന ഒന്നായി ഈ സംഭവം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.